گياهى علفى و پايا amomum curcuma ) . u ( از تيره زنجبيلىها جزو راسته تك‌لپه‌ايها . اين گياه داراى ساقه زيرزمينى متورمى است كه يك ساقه هوايى از آن خارج مىشود ، قسمت مورد استفاده اين گياه ريزوم آن است كه پس از خارج كردن از زمين ريشه‌هاى آن را جدا ساخته و با آب مىشويند ، سپس در آب جوش قرار داده ، در گرماى خورشيد به مدت چند روز خشك مىكنند . « 1 » دانشمندان و شيمىدانان ثابت نمودند كه در زردچوبه چندين اسانس و مواد سودمند جمع شده زردچوبه عامل درمان كيسه صفرا و ناراحتيهاى كبدى است محرك دستگاه گوارش بوده غذا را رنگين و معطر مىنمايد ، مضمضه جوشانده زردچوبه جهت درد دندان مفيد است مقوى معده و بادشكن مىباشد . زردچوبه داراى نشاسته ، يك روغن فرار كه خاصيت تشعشع دارد ، مواد رزينى و يك ماده رنگى و چندين تركيب ديگر هست . ادرار را زياد مىكند و اشتهاآور است ، زردچوبه نيز شفاف كننده چشم و درمان استسقا و يرقان است . بهترين انواع زردچوبه تازه ، خوشرنگ ، كم ، ريشه آن است ، طبيعت زرچوبه گرم و خشك است ، خشك كننده زخم و رافع درد و ورم آنهاست . « 2 » نيز در كتب طب سنتى با نامهاى عروق الصفر ، حشيشة الصفرا ، عروق الزعفران و عروق الصباغين نام برده شده به عربى بقلة الخطاطيف گويند . خطاف پرستو است و اين پرنده بسيار تيز بين است و سبب آن را اين مىدانند كه از گياه زردچوبه مىخورد ، زيرا زردچوبه براى افزايش ديد چشم مؤثر است به همين دليل يكى از نامهاى زردچوبه را بقلة الخطاطيف گذارده‌اند . در برخى كتب طب سنتى ، از جمله در تحفه ، ماميران را نوع صغير گياه زردچوبه مىدانند و بنا به دليل فوق چون گياه ماميران نيز براى چشم مفيد است نام آن را حشيشة الخطاف گذارده‌اند .

--> ( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1732 . ( 2 ) - مجموعه طب سنتى و گياهى ، ص 193 .